काठमाडौं– संयुक्त राष्ट्रसंघको ८१औँ महासभामा सहभागी हुन अमेरिका पुगेका प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाहले नेपालमा देखिएको भारी वर्षाको सम्भावित जोखिमप्रति चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।
न्यूयोर्कबाट सामाजिक सञ्जालमार्फत सन्देश दिँदै उनले शुक्रबारदेखि आइतबारसम्म देशका विभिन्न क्षेत्रमा भारीदेखि अतिभारी वर्षा हुन सक्ने पूर्वानुमान रहेकाले बाढी, पहिरो, डुबान तथा सडक र हवाई यातायातमा समेत असर पर्न सक्ने भन्दै नागरिकलाई विशेष सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेका छन्।
उनले नदी तथा खोलाको आसपास र जोखिमयुक्त क्षेत्रमा रहेका नागरिकलाई सावधानी अपनाउन तथा अत्यावश्यकबाहेक यात्रा नगर्न सुझाव दिएका छन्।
प्रधानमन्त्री शाहले आफू अमेरिका पुगे पनि नेपालमा सम्भावित विपद्को जोखिम र सरकारको तयारीबारे चासो राख्दै सम्बन्धित निकायलाई उच्च सतर्कताका साथ काम गर्न निर्देशन दिएको बताएका छन्। उनका अनुसार विपद् आउनुअघि नै आवश्यक पूर्वतयारी, उद्धार तथा प्रतिकार्यका लागि सरकारी संयन्त्र परिचालन गरिएको छ।
मौसमको अवस्था हेरेर सडक तथा हवाई यातायातमा आवश्यक सावधानी अपनाउन, जोखिमयुक्त क्षेत्रका नागरिकलाई सचेत गराउन तथा सम्भावित क्षति न्यूनीकरणका लागि स्थानीय प्रशासन र सम्बन्धित निकायबीच समन्वय बढाउन सरकार सक्रिय रहेको उनको भनाइ छ।
प्रधानमन्त्रीले नागरिकलाई जल तथा मौसम विज्ञान विभागले जारी गर्ने मौसम तथा बाढीसम्बन्धी सूचनालाई नियमित रूपमा पछ्याउन आग्रह गरेका छन्। उनले भारी वर्षाका बेला राजमार्गमा यात्रा नगर्न, सम्भव भएसम्म रातिको यात्रा स्थगित गर्न तथा नदी, खोला र बाढीको जोखिम भएका क्षेत्रमा विशेष सावधानी अपनाउन अनुरोध गरेका छन्। पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा ट्रेकिङ वा भ्रमणको योजना बनाएका व्यक्तिलाई समेत मौसममा सुधार नआएसम्म यात्रा स्थगित गर्न आग्रह गर्दै प्रधानमन्त्री शाहले सम्भावित जोखिमबाट नागरिकको ज्यान र सम्पत्ति जोगाउन सरकार उच्च सतर्कतामा रहेको सन्देश दिएका छन्।
भारी वर्षाको जोखिममा सरकारको तयारी
१. ७७ वटै जिल्लामा सुरक्षा संयन्त्र तयारी अवस्थामा — सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरीलाई उद्धार तथा प्रतिकार्यका लागि तयारी अवस्थामा राखिएको।
२. जोखिमयुक्त बस्तीका नागरिकलाई सुरक्षित स्थानमा सार्ने तयारी — नदी तथा खोलाका तटीय क्षेत्रमा माइकिङ गरेर सचेतना फैलाउने।
३. अस्पताल र स्वास्थ्य संस्था तयारीमा — जनशक्ति, औषधि र एम्बुलेन्स सेवा २४ घण्टा तयारी अवस्थामा।
४. पर्यटकको उद्धार र सुरक्षामा जोड — होटल व्यवसायीलाई पर्यटकलाई सुरक्षित स्थानमा सार्न आग्रह, उद्धार उडानलाई प्राथमिकता।
५. विद्यालय तथा परीक्षा व्यवस्थापन — स्थानीय तहले आवश्यकताअनुसार विद्यालय बन्द गर्न सक्ने; असोज ९–११ का परीक्षा स्थगित गर्न सहजीकरण।
६. विद्यालय भवनलाई आश्रयस्थलका रूपमा प्रयोग गर्ने तयारी।
७. खाद्यान्न र इन्धनको पर्याप्त मौज्दात — खाद्य व्यवस्था कम्पनी र नेपाल आयल निगमलाई आपूर्ति नियमित राख्न निर्देशन।
८. कालोबजारी र कृत्रिम अभावविरुद्ध बजार अनुगमन तीव्र।
९. बाढीको पूर्वसूचना प्रणाली विस्तार — प्रमुख नदीमा ५ दिन र साना नदीमा ४८ घण्टाअघि सूचना दिने व्यवस्था।
१०. विद्युत् अवरुद्ध भए तत्काल पुनः सञ्चालन गर्ने तयारी — नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका कर्मचारी तयारी अवस्थामा।
११. बालीनाली जोगाउन दैनिक कृषि मौसम बुलेटिन जारी।
१२. जोखिमयुक्त सडकमा भारी उपकरण तयारी अवस्थामा — डोजर, एक्स्काभेटरलगायत उपकरण सडक नजिकै परिचालन।
१३. जोखिमपूर्ण सडकमा रातिको सवारी सञ्चालनमा रोक।
१४. ७५३ वटै स्थानीय तहका कर्मचारीलाई असोज ११ सम्म बिदामा नबस्न निर्देशन।
१५. प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतलाई नियमित सम्पर्कमा रहन निर्देशन।
१६. नेपाल टेलिकमबाट जोखिम क्षेत्रमा सचेतनामूलक सन्देश पठाउने व्यवस्था।
१७. ११५५ बाट मौसम तथा बाढीको पूर्वसूचना लिन सकिने व्यवस्था।
१८. आपत्कालीन सम्पर्क नम्बर सक्रिय — जल तथा मौसम विभाग ११५५, जिल्ला आपत्कालीन केन्द्र १२३४, हेलो सरकार ११११, नेपाल प्रहरी १०० र सशस्त्र प्रहरी १११४।
