काठमाडौं – देशभर जारी अविरल वर्षाका कारण आएको बाढी, पहिरो र सडक कटानले काठमाडौँ उपत्यका जोड्ने प्रमुख नाकासहित देशभरका २१ भन्दा बढी मुख्य राजमार्ग तथा सडक खण्ड प्रभावित भएका छन्। कतिपय सडक पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएका छन् भने केही सडकमा आंशिक रूपमा यातायात सञ्चालनमा रोक लगाइएको छ।
नेपाल प्रहरीले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो अद्यावधिक विवरणअनुसार बाढी तथा पहिरोका कारण काठमाडौँ उपत्यका प्रवेश गर्ने अधिकांश प्रमुख सडक मार्ग प्रभावित भएका छन्। सडक अवरुद्ध हुँदा लामो दूरीका यात्रु तथा मालवाहक सवारीसाधनको आवागमन प्रभावित भएको छ।
निरन्तर वर्षाका कारण सडक माथिबाट पहिरो खस्ने, खोलानाला तथा नदीमा पानीको बहाव बढ्ने र सडक कटान हुने क्रम जारी रहेकाले विभिन्न स्थानमा यातायात सञ्चालनमा समयसमेत निर्धारण गरिएको छ।
काठमाडौँ जोड्ने प्रमुख राजमार्गमा गम्भीर क्षति
काठमाडौँलाई देशका विभिन्न भागसँग जोड्ने पृथ्वी राजमार्ग, बीपी राजमार्ग, पासाङ ल्हामु राजमार्गलगायतका प्रमुख सडकमा बाढी तथा पहिरोले गम्भीर क्षति पुर्याएको छ।
पृथ्वी राजमार्गअन्तर्गत धादिङको बेनीघाट रोराङ गाउँपालिका–७ स्थित कृष्णभिर, वडा नं. १० टिडराङखनी तथा गजुरी गाउँपालिका–२ को परेवा भिरमा माथिबाट ठूलो ढुङ्गासहित लेदो र पहिरो खसेपछि सडक दुवैतर्फ पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएको छ।
पहिरोका कारण सडकमा सवारीसाधनको आवागमन रोकिएको छ। वर्षा निरन्तर भइरहेकाले थप पहिरो खस्ने जोखिमसमेत रहेको जनाइएको छ।
त्यस्तै, बीपी राजमार्गअन्तर्गत काभ्रेको रोशी गाउँपालिका–७ चारसयवेशी र वडा नं. ८ गिम्दीवेशीमा सडक माथिबाट पहिरो खसेपछि यातायात अवरुद्ध भएको छ।
सिन्धुलीको सुनकोशी गाउँपालिका–१ बालुवा क्षेत्रमा रोशी खोलामा आएको बाढीले बीपी राजमार्गको करिब १० देखि १५ मिटर सडक कटान गरेको छ। सडक कटान भएपछि उक्त खण्डमा सवारी आवागमन पूर्ण रूपमा प्रभावित भएको छ।
काठमाडौँबाट मकवानपुरको हेटौँडा जोड्ने कान्ति राजपथलगायतका वैकल्पिक सडकमा समेत वर्षा र पहिरोका कारण क्षति पुगेको छ।
नारायणगढ–मुग्लिन सडक बन्द
बागमती प्रदेशमा वर्षाका कारण सबैभन्दा महत्वपूर्ण सडकखण्डमध्ये एक नारायणगढ–मुग्लिन सडकसमेत प्रभावित भएको छ।
चितवन क्षेत्रमा निरन्तर वर्षासँगै विभिन्न स्थानमा पहिरो खस्ने क्रम जारी रहेकाले अर्को सूचना जारी नभएसम्मका लागि सडक पूर्ण रूपमा बन्द गरिएको छ।
राजधानी काठमाडौँलाई पूर्वी तथा पश्चिमी नेपालसँग जोड्ने प्रमुख सडक भएकाले यस सडकमा यातायात अवरुद्ध हुँदा लामो दूरीका यात्रु तथा मालवाहक सवारीसाधन प्रभावित भएका छन्।
त्रिभुवन राजपथमा सवारीसाधनको समय निर्धारण
पृथ्वी राजमार्ग तथा अन्य सडक प्रभावित भएपछि त्रिभुवन राजपथलाई वैकल्पिक मार्गका रूपमा प्रयोग गरिएको छ। मकवानपुरतर्फबाट हेटौँडा–काठमाडौँ आउजाउ गर्ने यात्रुवाहक सवारीसाधनका लागि विशेष समयतालिका निर्धारण गरिएको छ।
तर, इन्धन तथा एलपी ग्यास बोकेका सवारीसाधनबाहेक १० चक्काभन्दा ठूला तथा १५ टनभन्दा बढी भार भएका मालवाहक सवारीसाधनलाई उक्त मार्गमा सञ्चालन गर्न रोक लगाइएको छ।
यसैगरी काठमाडौँ–टोखा–छहरे सडकखण्डमा राति १० बजेदेखि बिहान ५ बजेसम्म अत्यावश्यक सेवाबाहेकका सवारीसाधन सञ्चालनमा प्रतिबन्ध लगाइएको छ। काभ्रे, सिन्धुली, दोलखा र सिन्धुपाल्चोकका विभिन्न सडकमा समेत जोखिम न्यूनीकरणका लागि रात्रिकालीन सवारी आवागमनमा रोक लगाइएको छ।
पासाङ ल्हामु राजमार्गको सडक नै बग्यो
रसुवा र नुवाकोट जोड्ने पासाङ ल्हामु राजमार्गअन्तर्गत उत्तरगया गाउँपालिका–५ खाल्टेमा त्रिशूली नदीको कटानका कारण मुख्य सडकमा ठूलो क्षति पुगेको छ।
नदीको कटानले सडकको ठूलो भाग ध्वस्त भएपछि उक्त सडकखण्डमा यातायात सञ्चालन गर्न नसकिने अवस्था बनेको छ। प्रहरीले काठमाडौँबाट टोखा–छहरे–विदुर–नुवाकोट दरबार–लच्याङ हुँदै धुन्चे र स्याफ्रुबेँसीसम्म पुग्न सकिने एक लेनको कच्ची वैकल्पिक मार्ग प्रयोग गर्न आग्रह गरेको छ।
मनाङदेखि ओखलढुङ्गासम्म सडक अवरुद्ध
गण्डकी प्रदेशको मनाङमा पनि पहिरोले सडक अवरुद्ध भएको छ। मनाङको नासो गाउँपालिका–३ खोत्रोमा पहिरो खसेपछि चामे–बेँसीसहर सडक पूर्ण रूपमा बन्द भएको छ।
पूर्वी नेपालतर्फ ओखलढुङ्गा र सोलुखुम्बु जोड्ने सिद्धिचरण लोकमार्गअन्तर्गत मानेभञ्ज्याङको भण्डारे खोलामा लेदोसहितको बाढी आएको छ। बाढीले सडकको करिब १५ मिटर भागमा क्षति पुर्याएपछि यातायात रोकिएको छ।
भोजपुरमा पनि वर्षाका कारण सडक सुरक्षाका लागि यातायात सञ्चालनको समय निर्धारण गरिएको छ। मध्यपहाडी लोकमार्गमा साँझ ७ बजेदेखि बिहान ५ बजेसम्म तथा भित्री सडकमा साँझ ६ बजेदेखि सवारी सञ्चालनमा रोक लगाइएको छ।
दाङ–रोल्पाका सडकमा पनि रात्रिकालीन प्रतिबन्ध
लुम्बिनी प्रदेशमा पनि बाढी तथा पहिरोको जोखिम बढेको छ। दाङ जिल्ला प्रशासन कार्यालयले असोज ११ गतेसम्मका लागि तुलसीपुर–कपुरकोट, भालुवाङ–चकचके, शहीद मार्ग, घोराही–मुर्कुटी तथा तुलसीपुर–सुर्खेत सडकखण्डमा बेलुका ५ बजेदेखि बिहान ६ बजेसम्म सवारीसाधन सञ्चालन बन्द गरेको छ।
रोल्पाको माडीचौर र भालुमारे क्षेत्रमा मदन भण्डारी राजमार्ग तथा शहीद मार्ग पहिरोका कारण अवरुद्ध भएका छन्।
गुल्मीको चन्द्रकोट गाउँपालिका–७ स्थित सिस्नेभिरमा रुद्रवेणी–वामीटक्सार सडकखण्डमा लेदोसहितको पहिरो खसेपछि सडक पूर्ण रूपमा बन्द भएको छ।
बाढीले बस्तीमा जोखिम, सयौँ नागरिक सुरक्षित स्थानमा
सडक अवरुद्ध हुनुका साथै बाढी र पहिरोका कारण विभिन्न जिल्लाका बस्तीसमेत जोखिममा परेका छन्। भक्तपुरको मध्यपुर ठिमी नगरपालिका–१ लोकन्थलीस्थित हनुमन्ते खोलामा बाढीको जोखिम बढेपछि सृजनाटोलका १६ घरपरिवारका ९८ जनालाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ। उनीहरूलाई जनप्रेमी स्कुल, कौशलटारमा स्थानान्तरण गरिएको छ।
नवलपरासी पश्चिमको सुस्ता गाउँपालिका–५ थारुटोलमा नारायणी नदीको बहाव बढेर बस्तीमा पानी पसेको छ। करिब ७० घरमध्ये ५–६ घर डुबानमा परेको जनाइएको छ।
त्यहाँ ज्येष्ठ नागरिक, महिला तथा बालबालिकासहित करिब ४०० स्थानीयलाई विपद् व्यवस्थापन भवनमा सुरक्षित स्थानान्तरण गरिएको छ।
पाल्पामा एक महिला बेपत्ता
पाल्पाको रिब्दीकोट गाउँपालिका–६ थुलुङमा पहिरोले दुईवटा कच्ची घर पुरेको छ। पहिरोमा परी ५९ वर्षीया केशुराम सारुकी श्रीमती केशरकुमारी सारु बेपत्ता भएकी छन्। उनको खोजी कार्य जारी रहेको प्रहरीले जनाएको छ। वर्षाका कारण पहाडी जिल्लामा पहिरोको जोखिम बढ्दै गएकाले स्थानीय प्रशासनले जोखिमयुक्त क्षेत्रका बासिन्दालाई सतर्क रहन आग्रह गरेको छ।
सोलुखुम्बुको सोलुदुधकुण्ड नगरपालिका तथा थुलुङ दूधकोशी गाउँपालिकाका विभिन्न स्थानमा पहिरोले क्षति पुर्याएको छ। पहिरोका कारण एउटा घर पूर्ण रूपमा बगेको छ भने थप १३ घर उच्च जोखिममा परेका छन्। जोखिममा रहेका परिवारका ३८ जनालाई सुरक्षित स्थानमा स्थानान्तरण गरिएको छ।
उद्धार तथा राहतका लागि सुरक्षा निकाय परिचालन
बाढी, पहिरो तथा डुबान प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार तथा राहतका लागि नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल र नेपाली सेनाका टोली परिचालन भइरहेका छन्।
सुरक्षा निकायले सडक अवरुद्ध भएका स्थानमा पहिरो पन्छाउने, जोखिममा रहेका नागरिकलाई सुरक्षित स्थानमा सार्ने तथा प्रभावित क्षेत्रमा आवश्यक उद्धार कार्यलाई प्राथमिकतामा राखेको जनाएको छ।
वर्षा निरन्तर भइरहेकाले सडक खुलाउने काममा समेत चुनौती देखिएको छ। कतिपय स्थानमा एकपटक पहिरो हटाएपछि पुनः पहिरो खस्ने अवस्था रहेकाले सडक सञ्चालनमा समय लाग्ने बताइएको छ।
अत्यावश्यक कामबाहेक यात्रा नगर्न आग्रह
गृह मन्त्रालय तथा नेपाल प्रहरीले अविरल वर्षा जारी रहेकाले अत्यावश्यक कामबाहेक यात्रा नगर्न सर्वसाधारणलाई आग्रह गरेको छ। मुख्य तथा भित्री सडक प्रयोग गर्नुअघि सम्बन्धित प्रहरी एकाइ वा जिल्ला प्रशासन कार्यालयसँग सम्पर्क गरी सडकको पछिल्लो अवस्थाबारे जानकारी लिनसमेत आग्रह गरिएको छ।
प्रहरीका अनुसार मौसम प्रतिकूल रहेको अवस्थामा नदी, खोला तथा पहिरोको जोखिम भएका क्षेत्रमा अनावश्यक आवतजावत गर्दा थप जोखिम हुन सक्ने भएकाले विशेष सावधानी अपनाउन आवश्यक छ।
देशका विभिन्न स्थानमा सडक अवरुद्ध हुनुका साथै बस्ती डुबान र पहिरोको जोखिममा परेपछि स्थानीय प्रशासन तथा सुरक्षा निकायले सम्भावित जोखिमयुक्त क्षेत्रमा निगरानी बढाएका छन्। निरन्तर वर्षाका कारण अवस्था परिवर्तन हुन सक्ने भएकाले सडक सञ्चालन, अवरोध तथा उद्धारसम्बन्धी विवरणसमेत समयअनुसार अद्यावधिक हुँदै जाने जनाइएको छ।
